Azərbaycan və İordaniya arasındakı ikitərəfli münasibətlər fəal siyasi dialoq və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi fonunda möhkəmlənməkdədir. 2025-ci ildə ölkələr ticari-iqtisadi, gömrük, turizm və digər sahələrdə bir sıra mühüm sazişlər imzalayaraq qarşılıqlı fəaliyyətin institusional platformasının formalaşdırılmasında nəzərəçarpacaq irəliləyiş əldə ediblər. Bu isə dostluq və qarşılıqlı hörmət əsasında tərəfdaşlığı dərinləşdirməyə dair qarşılıqlı istəyi əks etdirir.
İordaniyanın Azərbaycandakı səfiri Ömər əl-Nahar "Report"a eksklüziv müsahibəsində 2025-ci ildə münasibətlərin inkişafı, əməkdaşlığın yeni gündəliyini hansı təşəbbüslərin formalaşdırdı, həmçinin tərəflərin 2026-cı ildə siyasi, iqtisadi və mədəni sahələrdə hansı vəzifələri və birgə layihələri həyata keçirməyi planlaşdırdığını bəyan edib.
- Azərbaycan və İordaniya arasında 2025-ci ildəki əməkdaşlığın nəticələrini necə xarakterizə edərdiniz və 2026-cı il üçün hansı vəzifə və hədəflər müəyyən edilib? Bu il iki ölkənin nümayəndə heyətlərinin qarşılıqlı səfərləri planlaşdırılırmı?
- 2025-ci il Azərbaycan-İordaniya ikitərəfli münasibətlərində bir sıra sektorlarda əhəmiyyətli institusional tərəqqi və strateji yaxınlaşma ilə əlamətdar olan dönüş nöqtəsi olub. 2025-ci il noyabrın 27-də Bakıda keçirilən ticari-iqtisadi və texniki əməkdaşlıq üzrə Hökumətlərarası Komissiyanın dördüncü iclası ikitərəfli əlaqələrin hüquqi bazasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirən altı mühüm sazişin imzalanması ilə nəticələnən əsas hadisə olub.
Ən mühüm nəticələr sırasında 2026-cı ilin əvvəlində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən təsdiqlənmiş 2025-2027-ci illər üçün İcraedici Əməkdaşlıq Proqramının imzalanmasını qeyd etmək olar. Proqram elm və təhsil, mədəniyyət və incəsənət, gənclər və idman, arxeologiya, səhiyyə və media sahələrində hərtərəfli qarşılıqlı fəaliyyəti nəzərdə tutur. Belə proqram yanaşması institusional proqnozlaşdırıla bilənliyi təmin edir və əməkdaşlıq üçün ölçülə bilən oriyentirlər formalaşdırır.
Bu il fevralın 2-də Milli Məclis Azərbaycan və İordaniya arasında imzalanmış gömrük işi sahəsində əməkdaşlıq sazişini ratifikasiya edib. Saziş daha bir mühüm nailiyyətdir: o, ticarət axınlarının inkişafına kömək edir, gömrük prosedurlarını sadələşdirir və bu sahədə hüquqpozmalarla mübarizə mexanizmlərini yaradır.
Nəticədə ikitərəfli müqavilə-hüquq bazası xeyli genişlənib. Hazırda 40-dan çox sənəd qüvvədədir, 8 saziş üzrə ekspert səviyyəsində konsensus əldə olunub, daha 12 yeni layihə isə fəal danışıqlar mərhələsindədir. Bu barədə Hökumətlərarası Komissiyanın dördüncü iclasında məlumat verilib.
Müqavilə bazasının ardıcıl şəkildə genişləndirilməsi təkcə diplomatik fəallıqdan deyil, həm də yüksək səviyyəli siyasi dialoqun praktiki əməkdaşlığa çevrilməsinə sadiqlikdən xəbər verir. Azərbaycan Dövlət Turizm Agentliyi ilə İordaniyanın Turizm və Tarixi Əsərlər Nazirliyi arasında icra proqramı ilə müşayiət olunan Anlaşma Memorandumunun imzalanması insanlar arasında təmasları inkişaf etdirməklə bağlı konkret niyyəti əks etdirir. Bunu da 2025-ci ildə Azərbaycana səfər edən iordaniyalı turistlərin sayının 49,9 %, yəni 1,5 dəfə artması təsdiq edir.
2026-cı ilin gündəliyi əldə olunmuş razılaşmaların icrasına və genişləndirilməsinə yönələcək. Hazırda müzakirə mərhələsində olan 12 layihə əczaçılıq, energetika, rəqəmsallaşma, nəqliyyat-logistika sahələrini və investisiya əməkdaşlığını əhatə edir – bu istiqamətlər Azərbaycanın iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi üzrə milli prioritetlərinə və İordaniyanın regional iqtisadi hab kimi strateji mövqeyinə uyğundur. 2025-2027-ci illər üçün əməkdaşlıq proqramı çərçivəsində formalaşdırılmış institusional baza sazişlərin konkret nəticələrə çevrilməsi üçün nazirlik və qurumların əlaqələndirilmiş fəaliyyətini tələb edən illik icra mərhələlərini nəzərdə tutur.
Strateji prioritet isə bu yaxınlarda imzalanmış sazişlərin praktiki icrasıdır: gömrük əməkdaşlığı haqqında çərçivə sazişi texniki protokollar vasitəsilə tətbiq edilməlidir; turizm sahəsində əməkdaşlıq proqramı birgə marketinq təşəbbüslərini və viza rejiminin sadələşdirilməsi üzrə tədbirləri tələb edir; Azərbaycanın Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) və "Jordan Enterprise Development Corporation" (JEDCO) arasında kiçik və orta müəssisələr sahəsində əməkdaşlıq memorandumu qarşılıqlı sahibkarlıq fəaliyyəti üçün konkret sahələrin müəyyənləşdirilməsini nəzərdə tutur.
2025-2027-ci illər üçün əməkdaşlıq proqramının icrası üzrə praktiki vəzifələr yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin nəzərdən keçirildiyini göstərir. İordaniya tərəfindən Hökumətlərarası Komissiyanın noyabrda keçirilən iclası zamanı təklif olunan Əmmanda birgə biznes forumu Azərbaycanın işgüzar dairələrinin və dövlət qurumlarının nümayəndələrinin yüksək səviyyədə iştirakını nəzərdə tutur.
Hökumətlərarası Komissiyanın müntəzəm iclasları ilə formalaşmış institusional dinamika, eləcə də bu yaxınlarda imzalanmış sazişlərin icrasının zəruriliyi onu göstərir ki, 2026-cı ildə, çox güman ki, yüksək səviyyəli təmasların intensiv səviyyəsi qorunub saxlanılacaq.
- Hər iki ölkə ikitərəfli ticarətin genişləndirilməsi üçün hansı işləri görür? Bu il nazirliklərarası məsləhətləşmələr və Hökumətlərarası Komissiyanın iclası planlaşdırılırmı?
- İkitərəfli ticarətin genişləndirilməsi hər iki ölkənin hökumətləri tərəfindən qəbul edilən strateji prioritet olaraq qalır: nazirlər birbaşa qeyd edirlər ki, mövcud ticarət həcmləri iki dövlət arasındakı iqtisadi potensialdan əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır. 2025-ci ilin noyabrında Hökumətlərarası Komissiyanın iclasında bu məsələyə üç qarşılıqlı əlaqəli mexanizm vasitəsilə baxılıb: ticarətin hüquqi və institusional bazasının möhkəmləndirilməsi, prosedur maneələrin aradan qaldırılması və sahəvi əməkdaşlıq platformalarının yaradılması.
2025-ci il noyabrın 27-də imzalanmış və 2026-cı il fevralın 2-də Azərbaycan parlamenti tərəfindən ratifikasiya olunmuş gömrük işi sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş ticarətin genişləndirilməsi üçün əsas alətdir. Sazişin 22-ci maddəsi məlumat mübadiləsi, könüllü yardım, texniki əməkdaşlıq, məxfilik protokolları və yardım haqqında sorğuların icra prosedurları ilə bağlı müddəaları ehtiva edir. Gömrük rəsmiləşdirilməsi müddətlərini qısaltmaqla və şəffaflığı artırmaqla, bu çərçivə sistemi əvvəllər qarşılıqlı ticarət axınlarını məhdudlaşdıran tranzaksiya xərclərini birbaşa azaldır.
İordaniya üçün bu saziş Azərbaycanın MDB ölkələrinin bazarlarına strateji "qapı" rolunu möhkəmləndirir. Ölkəmizin sənaye, ticarət və təchizat naziri Yarub əl-Quda Azərbaycanı "MDB ölkələri ilə ticarətin genişləndirilməsi üçün həyati əhəmiyyətli hab" kimi nəzərdən keçirdiklərini bildirib. Belə mövqe qarşılıqlı fayda yaradır: Biz MDB bazarlarına, Azərbaycan isə İordaniyanın Yaxın Şərq və Şimali Afrikadakı qurulmuş ticarət əlaqələrinə çıxış əldə edir.
Bundan əlavə, 2025-ci il noyabrın 27-də KOBİA və JEDCO arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumu ticarətin inkişafı üçün mühüm mexanizm yaradır. Kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri arasında əməkdaşlıq müxtəlif sektorlarda kommersiya əlaqələrini formalaşdırır. Bu çərçivə şirkətlər arasında işgüzar təmaslara, hər iki ölkənin sahibkarlarına bazar analitikasının təqdim edilməsinə və potensial olaraq birgə investisiya mexanizmlərinin yaradılmasına töhfə verəcək.
Yaxın perspektivdə ticarətin genişləndirilməsi üçün ən perspektivli müəyyən edilən sektorlara əczaçılıq, kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları, turizmlə bağlı ticarət, habelə, əlbəttə ki, İKT daxildir.
Azərbaycanın maliyyə naziri Sahil Babayevin İordaniyanı "regionda genişlənən ticarət-nəqliyyat əməkdaşlığında fəal iştirak etməyə" dəvəti Azərbaycanın Orta Dəhliz və Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu çərçivəsində strateji mövqeyini əks etdirir. Mərkəzi Asiya və Qafqaz bazarlarına çıxmağa çalışan İordaniya biznesi üçün Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturu – Ələt Azad İqtisadi Zonası, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, dəmir yolu əlaqələri və hava yük daşımaları imkanları daxil olmaqla – əvvəllər məhdud olan logistik çıxışı təmin edir.
Hökumətlərarası Komissiya ikitərəfli iqtisadi əməkdaşlığın əsas institusional mexanizm olaraq qalır; həmsədrlər qismində Azərbaycanın maliyyə naziri və İordaniyanın sənaye, ticarət və təchizat naziri çıxış edirlər. Komissiyanın beşinci iclasının tarixləri illik və ya ikiillik görüşlər dövrü çərçivəsində diplomatik kanallar vasitəsilə razılaşdırılacaq.
Əmmanda keçirilməsi təklif olunan birgə biznes forumu, hərçənd Hökumətlərarası Komissiyanın iclası hesab olunmasa da, özəl sektorla qarşılıqlı əlaqə üçün əlavə platforma ola bilər və dövlət siyasətinin işgüzar icmanın tələbləri ilə uyğunlaşdırılmasını təmin etməklə gələcək tərəqqiyə təsir göstərə bilər.
- 2026-cı ilin may ayında Bakıda BMT-nin WUF13 konfransı keçiriləcək. İordaniya bu tədbirdə hansı səviyyədə təmsil olunmağı planlaşdırır?
- 2026-cı ilin fevral ayının əvvəlinə olan məlumata görə, Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun On Üçüncü sessiyasında (WUF13) İordaniyanın konkret təmsilçilik səviyyəsi ilə bağlı heç bir rəsmi açıqlama verilməyib. Lakin ən çox ehtimal olunan nazirlər səviyyəsində iştirakdır.
İordaniya BMT-nin himayəsi altında keçirilən inkişaf forumlarında fəal iştirak edir və xüsusilə urbanizasiya və qaçqınların yerləşdirilməsi sahələrində Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin həyata keçirilməsinə sadiqliyini nümayiş etdirir. Ölkə qaçqınların sayının əhali sayına nisbətinə görə dünyada ən yüksək göstəricilərdən birinə malikdir ki, bu da şəhərsalma və mənzil sektoruna ciddi yük yaradır. WUF13 İordaniyaya mürəkkəb şəraitdə şəhər inkişafının idarə edilməsi sahəsindəki təcrübəsini nümayiş etdirmək, eləcə də urbanizasiyanın dayanıqlı inkişafı məsələlərinin həllində beynəlxalq tərəfdaşlıqlar axtarmaq üçün platforma təqdim edir.
- Ötən ilin noyabr ayında Bakıda İordaniya nümayəndələrinin turizm və aviasiya sahəsində fəaliyyət göstərən Azərbaycan qurumları ilə görüşləri keçirilib. Yaxın gələcəkdə İordaniya və Azərbaycan arasında birgə turizm layihələrinin və ya təşəbbüslərinin reallaşmasını gözləmək olarmı?
- Turizm istiqamətlərinin təşviqi üzrə birgə marketinq kampaniyaları da daxil olmaqla, bir sıra birgə təşəbbüslərin işə salınması üçün institusional baza və icra mexanizmləri artıq yaradılıb. 2025-ci ildə İordaniyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayının 49,9 % artması bazarın buna müstəsna dərəcədə reaksiya verdiyini sübut edir. Bu dinamika iordaniyalı istehlakçıların Azərbaycanın turizm mövqeyini müsbət qəbul etdiklərini göstərir. İordaniyanın azərbaycanlı turistlər arasında tanıdılmasına yönəlmiş qarşılıqlı kampaniyalardan - Petra, Vadi-Ram, Ölü dəniz və Qırmızı dəniz sahilləri ilə bağlı tanınmış turizm brendləri ilə bağlı kampaniyalardan istifadə edilməsi Azərbaycandan son illərdə artan xarici səfərlərə töhfə verə bilər.
Hava əlaqəsi ilə turizm axınları arasında birbaşa əlaqə yaxşı məlumdur. Ötən ilin noyabrında turizm sahəsində əməkdaşlığa dair çərçivə sazişinin imzalanması Bakı və Əmman arasında mövsümi çarter reyslərindən ilboyu müntəzəm hava əlaqəsinə keçidin müzakirəsi ilə müşayiət olunub. Turizm qurumları marşrutların genişləndirilməsi üçün zəruri olan yetərli tələb səviyyəsinin təsdiqlənməsində mühüm rol oynayır. Turizmin birgə təşviqi, mövcud çarter reyslərinin doluluğunu artırmaqla, hava yollarının müntəzəm uçuşlara keçməsi üçün kommersiya əsaslarını yaradır.
Petra hər il demək olar ki, bir milyon turist qəbul edir və dünyada ən çox ziyarət edilən turistik məkanlardan biridir. İordaniyanın mədəni irs obyektlərinin idarə edilməsindəki unikal təcrübəsi Azərbaycanın özünün UNESCO-nun Ümumdünya İrsi obyektləri və Qarabağın bu yaxınlarda işğaldan azad edilmiş əraziləri ətrafında turizmi inkişaf etdirməsi fonunda biliklərin ötürülməsi üçün imkanlar yaradır.
İordaniya həmçinin qonaqpərvərlik sənayesi üçün inkişaf etmiş kadr hazırlığı sistemi formalaşdırıb. Turizm sektorunun sürətli inkişafı fonunda Azərbaycan kadr potensialının inkişaf etdirilməsi zərurəti ilə üzləşir. Birgə təşəbbüslərə hotellərin idarə edilməsi sahəsində hazırlıq proqramları, tələbə və mütəxəssis mübadiləsi, eləcə də digər peşəkar əməkdaşlıq formaları daxil ola bilər.
- Əmmana mövsümi çarter reyslərindən ilboyu müntəzəm uçuşlara keçid prosesi hansı mərhələdədir və onlar nə vaxt həyata keçirilə bilər?
- Bakı ilə Əmman arasında mövsümi çarter daşımalarından ilboyu müntəzəm hava əlaqəsinə keçid kommersiya baxımından səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi və təhlili mərhələsindədir. Qeyd etdiyim kimi, bu məsələ 2025-ci il noyabrın 26-27-də Hökumətlərarası Komissiyanın iclası zamanı nazirlər səviyyəsində müzakirə mövzusu olub. Hər iki ölkənin rəhbərliyi tərəfindən strateji niyyət aydın şəkildə ifadə olunsa da, müntəzəm uçuşların həyata keçirilməsinin konkret tarixi hələ ki açıqlanmayıb. Bununla belə, bu uçuşların tezliklə həyata keçiriləcəyi gözlənilir.
- Siz qeyd etdiniz ki, Azərbaycan və İordaniya hazırda 12 layihənin həyata keçirilməsini müzakirə edir. Bu danışıqlar hansı mərhələdədir və onların hansı sahələrdə həyata keçirilməsi planlaşdırılır?
- Müzakirə mərhələsində olan 12 layihə əczaçılıq, energetika, rəqəmsallaşma, nəqliyyat və logistika, turizm, kiçik və orta müəssisələrin inkişafı, üçüncü ölkələrə mümkün investisiyalar, kənd təsərrüfatı, səhiyyə və sənaye əməkdaşlığı kimi sahələrdə təşəbbüslər portfelini formalaşdırır. Bu layihələr ekspert səviyyəsində aparılan danışıqlar mərhələsindədir. Onların bir qismi isə artıq yüksək səviyyədə işlənərək hazırlanıb və onlar yaxın perspektivdə reallaşdırma potensialı nümayiş etdirir.
2025-2027-ci illər üzrə İcraedici Əməkdaşlıq Proqramı onların tətbiqi üçün institusional arxitekturanı təmin edir, hər iki ölkənin milli prioritetlərinə strateji uyğunluq isə özəl sektorun fəal iştirakı ilə uğurlu reallaşdırma üçün əlverişli şərait yaradır.
- Energetika, rəqəmsallaşma və İKT sahəsində Azərbaycanla birgə layihələr İordaniya üçün nə dərəcədə maraqlıdır?
- Azərbaycanla energetika, rəqəmsallaşma və İKT sahəsində birgə layihələr İordaniya üçün əhəmiyyətli maraq kəsb edir ki, bu da bir sıra strateji amillərlə şərtlənir: enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinin zərurili, rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişaf prioritetləri, bazarlara çıxışın genişləndirilməsi imkanları və insan kapitalından səmərəli istifadə. Bu maraq praktiki xarakter daşıyır, həmçinin müvafiq nazirliklər səviyyəsində fəal qarşılıqlı fəaliyyət və müvafiq təşəbbüslərin 2025-2027-ci illər üzrə İcraedici Əməkdaşlıq Proqramı çərçivəsinə inteqrasiyası vasitəsilə həyata keçirilir.
Qeyd olunan istiqamətlər qarşılıqlı tamamlayıcı potensiala malikdir. İordaniya bərpa olunan enerji sahəsində, texnoloji tərəfdaşlıqda təcrübə, o cümlədən MDB ölkələri bazarlarına çıxış imkanları əldə edir. Azərbaycan üçün isə rəqəmsal idarəetmə sahəsində ekspertizaya, insan kapitalına və ərəb ölkələrinin bazarlarının başa düşülməsinə dair imkanlar yaranır. Bərpa olunan enerjinin inkişafı, rəqəmsal dövlət platformaları, kibertəhlükəsizlik, rəqəmsal infrastruktur və innovativ ekosistemlərin formalaşdırılması daxil olmaqla, birgə layihələr üçün bir sıra konkret imkanlar mövcuddur.
Uğurlu reallaşdırma strateji razılaşmaları konkret layihə həllərinə çevirə biləcək ixtisaslaşmış texniki işçi qrupların yaradılmasını, maliyyələşdirmənin səfərbər edilməsini və kommersiya baxımından dayanıqlığı təmin etmək üçün özəl sektorun fəal iştirakını tələb edəcək. Əmmanda təklif olunan biznes forum dövlət strateji çərçivələrini kommersiya tərəfdaşlıqları ilə birləşdirərək konkret birgə müəssisələrin işə salınması üçün səmərəli platforma ola bilər.
- İkitərəfli əməkdaşlığın perspektivli istiqamətlərindən biri tranzit və logistikadır. Ölkələrimiz arasında nəqliyyat qarşılıqlı fəaliyyətinin genişləndirilməsi üçün hansı layihələr planlaşdırılır?
- Azərbaycan və İordaniyanın tranzit və logistika sahəsində əməkdaşlığı qarşılıqlı tamamlayıcı strateji məqsədlərə cavab verir. Buraya Azərbaycanın Avropa, Asiya və Yaxın Şərqi birləşdirən regional nəqliyyat-kommunikasiya qovşağı kimi rolunu möhkəmləndirmək səyi, eləcə də İordaniyanın MDB ölkələrinin bazarlarına səmərəli və iqtisadi cəhətdən sərfəli çıxış əldə etmək marağı daxildir. Konkret infrastruktur layihələri hələ ki rəsmi olaraq elan edilməsə də, mövcud strateji çərçivə, imzalanmış sazişlər və hər iki ölkədə nəqliyyat sektorunun inkişafının ümumi prioritetləri gələcək əməkdaşlıq üçün aydın əsaslar verir.
Azərbaycanın bir neçə beynəlxalq dəhlizin kəsişməsində yerləşən coğrafi mövqeyi və nəqliyyat infrastrukturuna davamlı şəkildə investisiyaların yatırılması ölkənin regional və beynəlxalq nəqliyyat şəbəkələrinin əsas halqası statusunu möhkəmləndirib. İordaniya isə, öz növbəsində, regional bazarlara xidmət edən inkişaf etmiş logistik infrastruktura, o cümlədən Qırmızı dənizdəki müasir Aqaba limanına, şaxələnmiş avtomobil yolları şəbəkəsinə və multimodal nəqliyyat imkanlarına malikdir ki, bu da Azərbaycanın regional nəqliyyat qovşağı kimi strateji rolunu daha da gücləndirə bilər.
- Əmmanda birgə biznes-forum nə vaxt baş tuta bilər?
- Konkret tarix hələ ki elan edilməsə də, forum 2026-cı ilin birinci rübündə keçirilə bilər.
- Azərbaycan və İordaniya əczaçılıq sənayesində birgə müəssisənin yaradılmasını müzakirə edir, danışıqlar hansı mərhələdədir və yekun qərar nə vaxt verilə bilər?
- Aydın kommersiya məntiqi, tərəflərin bir-birini tamamlayan imkanlarının mövcudluğu və müvafiq nazirlərin nikbin ictimai bəyanatları bu layihənin reallaşma ehtimalının yüksək olduğunu güman etməyə imkan verir. Birgə müəssisənin yaradılması barədə rəsmi qərarın verilməsi və sazişin imzalanmasının 2026-cı ilin ikinci və ya üçüncü rübündə baş tuta bilər.
- İordaniya Azərbaycanla Suriyada birgə investisiya imkanlarını nəzərdən keçirir. Bu barədə daha ətraflı danışa bilərsinizmi?
- İordaniya onu Suriyanın bərpası layihələrində iştirak üçün cəlbedici vasitəçi-tərəfdaşa çevirən bir sıra unikal üstünlüklərə malikdir. Ölkə Suriya ilə 375 km uzunluğunda ümumi sərhədə malikdir, sərhəd-keçid məntəqəsi Dəməşqdən cəmi 90 km və İordaniyanın iri sənaye zonalarından 18 km məsafədə yerləşir. Bu isə personalın, materialların və avadanlıqların daşınması üçün səmərəli logistikanı təmin edir.
Sərhəd keçidində sahəsi 6 milyon kvadratmetr olan birgə İordaniya–Suriya azad zonası yaradılıb; buraya artıq 400 milyon ABŞ dolları məbləğində investisiya cəlb edilib, 30 min kvadratmetr tikili inşa olunub və aparılan əməliyyatlar tam şəkildə vergilərdən azaddır.
İordaniyada inkişaf etmiş infrastruktura malik 29 sənaye zonası fəaliyyət göstərir. Onlardan ikisi Mafraq vilayətində yerləşir, Suriya sərhədindən avtomobillə 30 dəqiqədən az məsafədədir və 5 % həcmində rəqabətqabiliyyətli korporativ vergi dərəcəsi təklif edir. Bu zonalar elektrik enerjisi, su təchizatı, qaz, rabitə, kanalizasiya və yol şəbəkəsi daxil olmaqla bütün zəruri infrastrukturla təchiz olunub, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı və İraq bazarları ilə logistika əlaqələrinə malikdir.
Bundan əlavə, İordaniya tikinti sektorunda inteqrasiya olunmuş əlavə dəyər zəncirinə malikdir ki, bu da bərpa layihələri üçün xüsusilə vacibdir. Ölkədə adambaşına düşən mühəndis sayına görə göstərici dünyada ən yüksək səviyyələrdən biridir, 3000-dən çox podratçı, layihə və memarlıq şirkəti fəaliyyət göstərir. İordaniya həmçinin sement, polad və alüminium istehsalına, yığılma və modul konstruksiyaların hazırlanması üzrə istehsal obyektlərinə malikdir, eləcə də maliyyə sabitliyi və inkişaf etmiş işgüzar şəbəkə ilə xarakterizə olunur.
Suriyanın bərpası üzrə imkanların miqyası olduqca böyükdür: qiymətləndirmələr 140-400 milyard dollar arasında dəyişir. Bəzi proqnozlara görə, 900 milyard dollara çatır. 2025-ci ilin iyununda Dünya Bankı Suriyanın enerji sektorunda fövqəladə layihə üçün 146 milyon dollar məbləğində qrantı təsdiqləyib, Aİ isə inkişaf layihələri üçün 175 milyon avro ayırdığını elan edib.
Bu baxımdan, İordaniyanın Azərbaycana birgə investisiyalar barədə təklifi strateji imkan təşkil edir. Yəni, hər hansı ölkənın təkbaşına Suriyanı bərpa etmək imkanı yoxdur və bu məsələ bir-birini tamamlayan qarşılıqlı resursların cəlb olunmasını tələb edir. Azərbaycan maliyyə resursları və enerji sektorunda güclü mövqelər, İordaniya isə coğrafi yaxınlıq və inkişaf etmiş tikinti ekosistemi təklif edə bilər. Bu zaman hər iki tərəf bir-birinin daha geniş regional bazarlarına çıxış əldə edir.











