Buludlar səmada yüngül və havadan asılı vəziyyətdə görünür. Lakin əslində bir topa buludun çəkisi yüzlərlə tona çata bilər. Buna baxmayaraq, o, dərhal yerə düşmür. Bunun səbəbi buludun bütöv bir cisim deyil, havada asılı qalan çox kiçik su damcıları və ya buz kristallarından ibarət olmasıdır.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, okeanların, çayların, göllərin və torpağın səthindən su buxarlanaraq atmosferə qalxır. İsti hava yuxarı qalxdıqca soyuyur və su buxarı kondensasiya etməyə başlayır. Bu proses zamanı su buxarı atmosferdəki toz, duz və tüstü kimi mikroskopik hissəciklərin üzərində toplanır. Nəticədə çox kiçik su damcıları yaranır və onların böyük kütləsi buludu əmələ gətirir.
Bulud niyə yerə düşmür?
Buludun içindəki damcılar son dərəcə kiçikdir. Onların diametri adətən millimetrin yüzdə bir hissələri qədər olur. Buna görə də bu damcıların havada aşağı enmə sürəti çox zəifdir. Eyni zamanda Yer səthinin Günəş tərəfindən qızdırılması nəticəsində isti hava yuxarı qalxır.
Bu yüksələn hava axınları kiçik su damcılarını havada saxlayaraq onların yerə düşməsinə mane olur. Başqa sözlə, damcıların aşağı düşmə sürəti yüksələn hava axınlarının sürətindən az olduğu üçün bulud səmada qala bilir.
Bulud nə zaman yağışa çevrilir?
Buludun içindəki kiçik su damcıları bir-biri ilə toqquşaraq birləşir və tədricən böyüyür. Damcılar kifayət qədər böyüdükdə artıq yüksələn hava axınları onları havada saxlaya bilmir. Bu zaman cazibə qüvvəsi üstün gəlir və damcılar yağış şəklində yerə düşür. Damcı nə qədər böyük olarsa, onun düşmə sürəti də bir o qədər artır.
Ağır bulud necə havada qala bilir?
Buludun ümumi çəkisi çox böyük olsa da, bu çəki nəhəng həcmə yayılır. Məsələn, yüzlərlə ton su bir kubkilometrdən də böyük sahəyə yayıla bilər. Su bir böyük kütlə şəklində deyil, trilyonlarla kiçik damcıya bölünüb. Buna görə də hər damcı ayrıca havada asılı vəziyyətdə qalır. Əgər buluddakı bütün su bir böyük damcıda toplansaydı, o, dərhal yerə düşərdi.
Bütün buludlar eyni şəkildə havada qalır?
Xeyr. Müxtəlif bulud növlərinin quruluşu və havada qalma mexanizmi fərqlidir. Topa buludlar əsasən güclü yüksələn hava axınlarının hesabına səmada qalır. Lələkvari buludlar isə çox vaxt xırda buz kristallarından ibarət olur. Laylı buludlarda damcılar çox kiçik olduğundan onlar uzun müddət havada qala bilər.
Bulud bütöv şəkildə yerə düşə bilərmi?
Bulud bərk cisim olmadığı üçün bütöv şəkildə yerə düşmür. Yüksələn hava axınları zəiflədikdə və damcılar böyüdükdə isə onun tərkibindəki su yağış, qar və ya digər yağıntılar şəklində aşağı düşür. Əslində yağış buludun tərkibindəki suyun Yer səthinə qayıtması prosesidir. Beləliklə, buludların səmada qalması istilik, rütubət, hava axınları və cazibə qüvvəsi arasındakı tarazlıqla bağlıdır. Damcılar çox kiçik olduğu müddətdə hava onları saxlaya bilir. Onlar böyüdükdə isə cazibə qüvvəsi üstün gəlir və yağıntı başlayır.
Maraq buludlarMənbə: lent.az