Asiya İnkişaf Bankı (ADB) Yaxın Şərqdəki münaqişə və onun dünyada neftin qiymətlərinə mümkün təsiri fonunda vəziyyətin necə inkişaf edə biləcəyi ilə bağlı üç ssenari təqdim edib.
"Report" xəbər verir ki, bu barədə ADB-nin "Asiyanın İnkişaf Perspektivləri" adlı aprel icmalında bildirilir.
Bankın qiymətləndirmələrinə görə, birinci ssenaridə, qısamüddətli təchizat fasilələri bir rüb davam etsə, "Brent" markalı neftin qiyməti 2026-cı ilin ikinci rübündə təxminən 105 dollara çata bilər.
İkinci ssenariyə əsasən, fasilələrin iki rübə qədər davam edəcəyini nəzərə alınsa, neftin qiyməti eyni dövrdə barel üçün 130 dollara qədər yüksələ bilər və ardından tədricən azalma baş verə bilər.
Üçüncü, ən mənfi ssenari il ərzində ciddi fasilələrin olacağını ehtimal edir. Bu halda, qiymətlər 2026-cı ilin ikinci rübündə barel üçün 155 dollara çata və 2027-ci ilə qədər yüksək səviyyədə qala bilər.
ADB qeyd edir ki, neft qiymətlərinin artması inflyasiyanın sürətlənməsi ilə müşayiət olunacaq. Energetika resurslarının təchizatında daha uzun müddətli fasilələr və logistika nasazlıqları qlobal maliyyə vəziyyətinin daha da sərtləşməsinə və region iqtisadiyyatlarına təzyiqin artmasına səbəb ola bilər.
Bank Asiya və Sakit okean regionunun inkişaf etməkdə olan ölkələrində iqtisadi artımın 2026-2027-ci illərdə ötənilki 5,4 %-ə qarşı 5,1 %-ə qədər yavaşlayacağını proqnozlaşdırır.
Regionda inflyasiyanın 2026-cı ildə 3,6 %-ə, 2027-ci ildə isə əvvəlki 3 %-dən yüksək, 3,4 %-ə yüksələcəyi gözlənilir. Yaxın Şərqdəki münaqişə və qlobal ticarətdə davam edən qeyri-müəyyənlik əsas təzyiq amilləri kimi göstərilir.
ADB-nin baş iqtisadçısı Albert Park vurğulayıb ki, Yaxın Şərqdə uzanan münaqişə region üçün əsas risk olaraq qalır, çünki bu, enerji və ərzaq qiymətlərinin artmasına və maliyyə şəraitinin daha da sərtləşməsinə səbəb ola bilər.
Eyni zamanda, hesabatda qeyd olunur ki, region mövcud çətin qlobal dövrə nisbətən davamlı daxili amillər - güclü daxili tələbat, sabit əmək bazarları və infrastruktura artan dövlət investisiyaları ilə daxil olur.
Çində iqtisadi artımın zəif daşınmaz əmlak bazarı və ixrac fəaliyyətinin azalması fonunda 2026-cı ildə 4,6 %-ə, 2027-ci ildə isə 4,5 %-ə qədər yavaşlayacağı gözlənilir. Hindistanda isə güclü daxili tələbat səbəbindən artımın 2027-ci ildə 7,3 %-ə qədər sürətlənməzdən əvvəl 6,9 %-ə qədər yavaşlayacağı gözlənilir.
Sakit okean regionu ölkələrində ən əhəmiyyətli yavaşlamanı yaşayacağı proqnozlaşdırılır; 2025-ci ildə 4,2 %-dən 2026-cı ildə 3,4 %-ə və 2027-ci ildə 3,2 %-ə qədər.
ADB həmçinin xəbərdarlıq edib ki, enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin artması və gübrə bazarlarında potensial fasilələr qlobal ərzaq qiymətlərinə inflyasiya təzyiqini artıra bilər.