İspaniyalı hakimlər oyunsonrası müsahibələr verməyə başlayacaqlar və La Liqa bu təşəbbüs üçün 500 min avro ayıracaq
La Liqa hakimliyin şəffaflığını artırmaq məqsədi daşıyan qeyri-adi bir yenilik təqdim edir.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, 2026/27 mövsümünün 11-ci oyun günündən başlayaraq hakimlər ilk dəfə olaraq mübahisəli vəziyyətlərdə qərarlarını izah etməklə yanaşı, oyunsonrası televiziya müsahibələri verəcəklər.
Bildirilir ki, təşəbbüs bir neçə aydır İspaniya Texniki Hakimlər Komitəsində (CTA) hazırlanıb.
Əvvəlcə yenilik hər oyun günündə iki oyuna təsir edəcək. Çempionatın rəsmi yayımçıları olan DAZN və Movistar+ jurnalistləri hər birindən bir hakimlə müsahibə apara biləcəklər.
Bu məqsədlə La Liqa, İspaniya Kral Futbol Federasiyası (RFEF) və hakimlər birliyi AESAF xüsusi razılığa gəliblər. Hakimlər televiziya layihələrində iştirak etdikləri üçün ümumilikdə 500 min avro bonus alacaqlar.
Hakimlər qərarlarını ilk dəfə nə vaxt izah edəcəklər?
Yeni formatda ilk oyun oktyabrın 31-də “Levante” ilə “Atletiko” arasında keçirilib. Final fitindən sonra hakim Movistar+ jurnalistləri ilə danışıb.
Ertəsi gün “Atletik” klubu ilə “Real Sosyedad” arasında Bask derbisindən sonra oxşar müsahibə keçirilib. Bu dəfə hakim DAZN-in suallarını cavablandırıb.
Maraqlıdır ki, bu mövsümün əvvəlindən bəri ispan hakimlər oyunlardan əvvəl şərh verməyə başlayıblar. İndi onlar oyunlardan dərhal sonra hərəkətlərini izah etmək imkanı əldə edəcəklər.
Niyə bu, xüsusilə İspaniya üçün aktualdır?
Hakim qərarları İspaniya futbolunda ən mübahisəli mövzulardan biri olaraq qalır. VAR-ın tətbiqindən sonra belə, penaltilər, meydandan qovulmalar və əl oyunu ilə bağlı mübahisələr klubların etirazlarına səbəb olur.
Bu yaxınlarda “Barselona” və “Real” arasında keçirilən “El klasiko” buna nümunə olub. Oyundan sonra CTA “Tiempo de Revisión”da baş verən bir neçə hadisəni təhlil edib və Jooo Kanceloya rəqibin ayağına basdığına görə sarı vərəqə göstərilməli olduğunu etiraf edib. Lakin komitə oyunçunun meydandan qovulması tələblərini rədd edib və həmçinin Alexandro Baldenin əl oyununa görə penalti təyin etməmək qərarını qüvvədə saxlayıb.
İspaniyada ötən mövsümdən bəri bu cür ictimai araşdırmalar keçirilir. Lakin indi izahatlar yalnız bir neçə gün sonra hakimlər tərəfindən deyil, həm də oyunlarda birbaşa iştirak edənlər tərəfindən veriləcək.
Bu, digər Avropa liqalarında necə işləyir?
İspaniya hakim qərarlarını azarkeşlər üçün daha başa düşülən etməyə çalışan ilk ölkə deyil.
İngiltərə. Premyer Liqada hakimlərin rəhbəri Hovard Uebb mübahisəli vəziyyətləri hakimlərin səs yazıları və VAR ilə birlikdə təhlil edən "Matç hakimləri mikrofonla işləyir" adlı bir proqram var.
2025/26 mövsümündən başlayaraq, hakimlər stadion səsgücləndiriciləri vasitəsilə fərdi VAR qərarlarını da izah edirlər. 2026-cı ilin avqust ayından etibarən Premyer Liqa birbaşa hakimlərdən və video köməkçi hakimlərdən əlavə izahatlar dərc etməyə başlayıb.
Almaniya. 2025-ci ilin fevral ayında Bundesliqa VAR qərarlarının ictimai izahları ilə bağlı bir təcrübəyə başlayıb.
İlk nümunələrdən biri “Bayer”in “Hoffenhaym” ilə oyununda hakim Robin Braunun ofsayd səbəbindən penaltinin ləğvini izah etmək üçün səsgücləndiricilərdən istifadə etməsi olub.
İtaliya. Seriya A 2023-cü ildə Open VAR televiziya proqramını işə salıb. Bu proqramda hakimlər oyun gününün ən mübahisəli anlarını video təkrarlar və qeydə alınmış zənglər vasitəsilə təhlil edirlər.
2025/26 mövsümündən etibarən italyan hakimlər də VAR-ı birbaşa stadionlarda nəzərdən keçirdikdən sonra qərarlarını açıqlayırlar.
Fransa. 2026-cı ilin aprel ayında Liqa 1 ilk dəfə oxşar sistemi sınaqdan keçirib. “Lion”-“Loryan” oyunu zamanı hakim Benua Basten VAR-ın yoxlamasından sonra niyə penalti təyin etmədiyini açıq şəkildə izah edib.
Təcrübə uğurlu olub və 2026/27 mövsümündən başlayaraq fransız hakimlər VAR müdaxiləsindən sonra qərarların dəyişdirildiyini müntəzəm olaraq elan etməyə başlayıblar.
Şəffaflıq qalmaqalların azalmasına kömək edirmi?
Bu cür təşəbbüslərin əsas üstünlüyü arqumentləri yalnız məşqçilərdən, oyunçulardan və mütəxəssislərdən deyil, hakimlərdən birbaşa eşitmək imkanıdır.
Lakin şəffaflıq mübahisələrə son qoyulacağına zəmanət vermir.
Məsələn, 2026-cı ilin sentyabr ayında İngiltərə hakimlər korpusunun rəhbəri Hovard Uebb Mançester derbisi zamanı hakimin səhvini açıq şəkildə etiraf edib. İzaha baxmayaraq, səhv qərarın özü müzakirə mövzusu olaraq qalıb.
Fransada hakimlər mikrofonların istifadəsinə müsbət münasibət bildirərək, aydın izahatların stadionlarda gərginliyi azalda biləcəyini qeyd ediblər.
Lakin, bu cür tədbirlərin şikayətlərin və ya münaqişələrin sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığına dair hələlik inandırıcı dəlil yoxdur.
İspaniya təcrübəsi futbol hakimliyinin inkişafında növbəti addım ola bilər. Lakin onun effektivliyi təkcə hakimlərin öz fikirlərini bildirmək istəyindən deyil, həm də mübahisəli qərarları nə qədər açıq şəkildə izah etmələrindən və öz səhvlərini etiraf etmələrindən asılı olacaq.
Axı, əsas sual hakimlərin oyunlardan sonra öz fikirlərini bildirmələri deyil, onların izahatlarının hakimliyə etimadı bərpa etməyə kömək edib-etməməsidir.
İdman xəbərləriMənbə: lent.az