Qorxu filmlərinə baxmaq insanın ürək döyüntüsünə, emosional vəziyyətinə və stressə reaksiyasına təsir göstərə bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə “Psychology Today” nəşri məlumat yayıb.
İnsanların könüllü şəkildə qorxu filmlərinə baxması, dəhşətli kitablar oxuması və qorxulu attraksionlara getməsi ilk baxışdan təəccüblü görünür. Çünki insan təbiəti etibarilə stressdən və təhlükədən uzaq durmağa çalışır. Lakin təhlükəsiz şəraitdə yaşanan qorxu hissi insanın öz emosiyalarını öyrənməsinə, orqanizmin reaksiyalarını müşahidə etməsinə və psixoloji gərginliyi idarə etməsinə imkan yaradır.
Bu yanaşma universitetlərdə tədris olunan “Zövq üçün qorxu” adlı kursun əsasını təşkil edir. Kurs çərçivəsində qorxu janrından psixologiya və insan davranışlarının öyrənilməsi üçün istifadə olunur. Müəllim Matias Klasen qorxu filmlərini təhsildə özünəməxsus vasitə kimi tətbiq edir. Tələbələr əvvəlcə qorxulu hekayələrlə tanış olur, daha sonra isə narahatlığın yaranma səbəblərini, qorxu mexanizmlərini və insan orqanizmində baş verən fizioloji dəyişiklikləri araşdırırlar.
2026-cı ilin payızında keçirilən eksperiment zamanı tələbələr meşə düşərgəsinə aparılıb. Onlar yarım saat ərzində tonqal ətrafında qorxulu hekayələr dinləyiblər. “Paleoqorxu” adlandırılan bu üsul rəqəmsal ekranlardan istifadə etmədən qədim şifahi hekayəçilik ənənələrini canlandırmağa imkan verib. Eksperimentin növbəti mərhələsində iştirakçılara qorxu filmi nümayiş etdirilib və eyni zamanda onların ürək döyüntüləri izlənilib.
Məlum olub ki, qəfil qorxulu səhnələr zamanı iştirakçıların ürək döyüntüləri orta hesabla dəqiqədə 13 vurğu artır. Lakin hadisələrin tədricən gərginləşdiyi səhnələr orqanizmə fərqli təsir göstərir. Belə anlarda insanlar sanki donub qalır və bütün diqqətlərini ekranda baş verən hadisələrə yönəldirlər.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, nəzarət olunan şəraitdə yaşanan qorxu insanın emosional reaksiyalarını öyrənmək üçün faydalı vasitə ola bilər. Bununla belə, mütəxəssislər qorxu filmlərinin hər kəs üçün uyğun olmadığını vurğulayırlar. Xüsusilə həssas insanlarda belə filmlər güclü stress, narahatlıq və psixoloji gərginlik yarada bilər.
Alimlərin fikrincə, qorxulu süjetləri sadəcə izləmək deyil, onların yaratdığı hissləri və fizioloji reaksiyaları təhlil etmək də vacibdir. =
qorxu filmləri psixologiya elmi araşdırma
Mənbə: lent.az