IMG-LOGO

Yadplanetlilər bənövşəyi rəngədidirlər? - Yeni ARAŞDIRMA

03 Apr 2026 15:09 4 baxış
IMG
0 0

Yer xaricində həyatın axtarışı alimləri onun necə görünə biləcəyi ilə bağlı ənənəvi fikirləri yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir. Yeni araşdırmalar göstərir ki, yadplanetli orqanizmlər Yer bitkiləri kimi mütləq yaşıl olmayacaq.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər Yer xaricində həyat formalarının bənövşəyi rəngdə ola biləcəyini  müəyyən ediblər. 

Yer üzündə bitkilərin yaşıl rəngi xlorofil adlı piqmentlə bağlıdır. Bu maddə qırmızı və mavi işığı udur, yaşıl işığı isə əks etdirir. Bu proses sayəsində fotosintez baş verir – bitkilər işıq, su və karbon istifadə edərək enerji əldə edir.

Lakin digər planetlərdə şərait tam fərqli ola bilər. Xüsusilə qırmızı cırtdan ulduzların ətrafında fırlanan ekzoplanetlərdə işığın spektri fərqlidir. Buna görə də orqanizmlər alternativ fotosintez mexanizmlərindən istifadə edə bilər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, belə şəraitdə infraqırmızı şüalanmadan istifadə edən mikroorqanizmlər üstünlük təşkil edə bilər. Söhbət anoksigen fototrof və fotoheterotrof bakteriyalardan gedir. Bu bakteriyalar Yer üzündə də mövcuddur və müəyyən mühitlərdə inkişaf edir.

Onların xüsusiyyətlərini araşdırmaq üçün alimlər müxtəlif mühitlərdən – hidrotermal mənbələrdən tutmuş su hövzələrinə qədər – təxminən 20 növ bənövşəyi bakteriya nümunəsi toplayıblar. Təhlil göstərib ki, bu orqanizmlər teleskoplarla aşkar edilə bilən xüsusi “işıq izi” yaradır.

Məhz bu cür spektral siqnallar alimlər tərəfindən yadplanetli həyatın əsas göstəricilərindən biri kimi təklif olunur. 

Ekzoplanetlərin – həm rütubətli, həm də quru – modelləşdirilməsi göstərir ki, müəyyən şəraitdə onların səthi məhz bənövşəyi rəngdə ola bilər. Bu xüsusilə oksigen səviyyəsi aşağı olan və ya daha soyuq ulduzlardan işıq alan planetlərə aiddir.  

yadplanetli araşdırma

Xəbər lenti