Yay aylarında bir çox insan otağı sərinlətmək və daha rahat yatmaq üçün gecə pəncərəni açıq saxlayır. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu vərdiş hər zaman faydalı deyil və bəzi hallarda yuxunun keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, gecə açıq pəncərənin yaratdığı əsas problem temperaturdan çox küçədən gələn səs-küydür.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobillərin hərəkəti, motosikletlərin səsi, qapıların çırpılması və ya insanların danışığı insanı oyatmasa belə, orqanizmin bu səslərə reaksiya verməsinə səbəb ola bilər.
Səs-küy stress hormonlarını artırır
Almaniyanın Maynts Universitetində aparılan araşdırma gecə saatlarında səs-küyə məruz qalma ilə kortizol adlanan stress hormonunun səviyyəsinin artması arasında əlaqə olduğunu göstərib.
Kortizol uzun müddət yüksək səviyyədə qaldıqda:
xolesterinin yüksəlməsi;
arterial təzyiqin artması;
ürək-damar sisteminə əlavə yük düşməsi kimi problemlərin yaranma riski artır.
Oyandığınızı hiss etməsəniz belə...
Araşdırmaya görə, insan gecə səs-küy səbəbindən tam oyanmaya da bilər. Lakin orqanizm həmin səsləri qəbul edir. Bu zaman ürək döyüntüsü sürətlənə, qan təzyiqi yüksələ və yuxu daha səthi hala gələ bilər. Nəticədə insan səhər oyandıqda bütün gecəni yatdığını düşünsə də, əslində kifayət qədər dərin və keyfiyyətli istirahət etməmiş olur.
Bunun təkamülə bağlı izahı var
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu reaksiyanın kökündə təkamül dayanır. Keçmişdə gecə eşidilən səslər vəhşi heyvanların və ya yad insanların yaxınlaşmasının xəbərçisi ola bilərdi. Buna görə də insan orqanizmi təhlükəni vaxtında hiss etmək üçün gecə səslərinə qarşı daha həssas inkişaf edib.
Bu müdafiə mexanizmi bu gün də tamamilə yox olmayıb. Hətta qısa müddətli səs – məsələn, avtomobil qapısının çırpılması və ya küçədən gələn yüksək danışıq səsi belə yuxunun keyfiyyətini azalda bilər.
Uzunmüddətli risklər
Gecə saatlarında ətraf mühit səs-küyünə uzun müddət məruz qalmaq ürək-damar xəstəliklərinin yaranma riskini artıra bilər. Bu problem xüsusilə gecələr də səs-küyün azalmadığı böyük şəhərlərdə yaşayan insanlar üçün daha aktual hesab olunur. Daimi fon səsi və ya təkrarlanan yüksək səslər zamanla orqanizmdə stress yükünü artıraraq sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.
Otağı necə havalandırmaq daha düzgündür?
Mütəxəssislər təmiz havadan tamamilə imtina etməyi məsləhət görmürlər. Onların fikrincə, əsas məsələ otağı düzgün vaxtda havalandırmaqdır. İsti havalarda axşam saatlarında, çöldə temperatur otaqdakından aşağı olduqda pəncərəni bir neçə saat açıq saxlamaq məsləhət görülür. Bu müddətdə otaq həm sərinləyir, həm də təmiz hava ilə dolur.
Yatmağa gedərkən, xüsusilə səs-küylü ərazidə yaşayırsınızsa, pəncərəni bağlamaq daha məqsədəuyğundur. Alternativ olaraq səhər tezdən otağı havalandırmaq da yaxşı seçim hesab olunur, çünki bu vaxt ətraf mühit adətən daha sakit olur.
Alternativ həll yolları
Pəncərə bağlı olsa belə, otaqda rahat mikroiqlim yaratmaq mümkündür. Mütəxəssislər səssiz işləyən ventilyatorlardan və ya hava təmizləyicilərindən istifadə etməyi tövsiyə edirlər.
Bu qurğular otaqda havanın keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edir və eyni zamanda küçədən gələn səs-küyün yataq otağına daxil olmasının qarşısını alır.
Ev yataq otağı açıq pəncərəMənbə: lent.az