Əsrlər boyu gecənin sükutunu pozan bayquşların ulama səsi bir çox cəmiyyətlərdə qorxu və sirr ilə əlaqələndirilib. Xüsusilə Azərbaycanda "Əgər bayquş bir evin yaxınlığında ulayırsa, bu, həmin evə ölüm xəbəri gətirir" inancı nəsildən-nəslə ötürülən ən geniş yayılmış xurafatlardan birinə çevrilib.
Bəs bayquşların ulama səsi həqiqətən də yaxınlaşan fəlakətin və ya ölümün xəbərçisi ola bilərmi?
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, alimlər əsrlər boyu davam edən bir inanca son qoyublar. Bayquşun ulamasının ölüm gətirib-gətirmədiyini aydınlaşdırmaqla insanları çaşdıran suallara cavab tapıblar.
Bayquşlar niyə gecə ulayırlar?
Bayquşlar gecə ovçusu olduqları üçün gün batdıqdan sonra ən aktiv olurlar. Bu vaxtlarda çıxardıqları səslərin əsas səbəbləri aşağıdakılardır:
• Yoldaşlarını çağırmaq.
• Ərazilərini digər bayquşlardan qorumaq.
• Balaları ilə ünsiyyət qurmaq.
• Təhlükə zamanı xəbərdarlıq etmək.
Buna görə də, eşidilən hər bayquş uğultusu onların təbii davranışlarının nəticəsidir.
Ölümlə əlaqələndirilməsinin səbəbi nədir?
Bayquşların ölümlə əlaqələndirilməsinin psixoloji və mədəni səbəbləri var. Qədim dövrlərdə insanlar gecə baş verənləri tam müşahidə edə bilmirdilər. Sakit bir gecədə bayquşun qəfil ulaması qorxulu hesab olunurdu və zaman keçdikcə pis hadisələrlə əlaqələndirilməyə başlayıb. Bir kənddə xəstəlik və ya ölüm baş verərsə və bayquşun ulaması eyni vaxtda eşidilirsə, insanlar bu iki hadisəni əlaqələndirirdilər.
Psixologiyada buna təsdiq qərəzi deyilir. İnsanlar inandıqlarını dəstəkləyən nümunələri xatırlayırlar, lakin yüzlərlə ziddiyyətli nümunəni görmürlər.
Elm nə deyir?
Bu günə qədər heç bir elmi araşdırma bayquşun ulama səsi ilə ölüm, fəlakət və ya fövqəltəbii hadisələr arasında əlaqə göstərməyib. Bayquşlar siçan, həşərat və kiçik gəmirici populyasiyalarını nəzarətdə saxlayan vacib yırtıcılardır. Buna görə də, onlar bir çox ekosistem üçün olduqca faydalı canlılar hesab olunurlar.
Bir evin yaxınlığında bayquşun ulama səsini görmək və ya eşitmək, adətən, bölgədə uyğun yuva sahəsinin və ya bol ovun olduğunu göstərir.
Bayquş ulamaq ölüm xəbərçisi inanclar
Mənbə: lent.az