D vitaminini kifayət qədər almaq üçün günəş altında nə qədər qalmaq lazımdır? Bir çoxları D vitaminini sadə bir maddə hesab edir. Lakin həkimlər bu məsələyə fərqli yanaşırlar.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, əslində, D vitamini orqanizmdə hormon kimi fəaliyyət göstərən maddələr qrupudur. O, təkcə sümüklərin möhkəmlənməsinə kömək etmir, həm də bir çox orqan və sistemin fəaliyyətini tənzimləyir. Bu hormonun mühüm roluna görə onun çatışmazlığı qısa müddətdə bütün orqanizmə mənfi təsir göstərə bilir.
Kifayət qədər D vitamini almaq üçün nə qədər günəşlənmək lazımdır?
Günəş şüaları orqanizmə hazır D vitamini ötürmür. Bu, geniş yayılmış yanlış fikirdir. Günəş sadəcə bu prosesin başlaması üçün "düymə" rolunu oynayır. D vitamininin sintezi yalnız B tipli ultrabənövşəyi şüaların (UVB) təsiri ilə baş verir.
Dərimizdə 7-dehidroxolesterol adlı xüsusi maddə mövcuddur. Günəşin təsiri altında bu maddə D3 vitamininə çevrilir və qana keçir. Daha sonra qaraciyər və böyrəklər onu aktiv xolekalsiferol formasına çevirir. Məhz bu forma kalsium və fosforun mənimsənilməsinə kömək edir.
Əgər siz günəşli pəncərə önündə işləyirsinizsə və ya avtomobildə çox vaxt keçirirsinizsə, D vitamini sintez olunmayacaq. Çünki ev və avtomobil şüşələri UVB şüalarını tamamilə bloklayır.
Yay aylarında saatlarla çimərlikdə qalmağa ehtiyac yoxdur. Mütəxəssislərin fikrincə, açıq dərili insanlar üçün 11:00-17:00 saatları arasında çimərlik geyimində 15 dəqiqə günəş altında qalmaq kifayətdir. Tünd dərili insanlar üçün bu müddət 20-30 dəqiqə ola bilər.
Buludlu havalarda da D vitamini sintezi davam edir. Lakin yüngül buludlar UVB şüalarının təxminən 50 faizini saxlayır. Belə hallarda açıq havada daha uzun müddət qalmaq lazım gəlir.
Burada "kölgə qaydası" da mühüm rol oynayır. D vitamini yalnız insanın kölgəsi öz boyundan qısa olduqda sintez olunur. Əgər kölgə daha uzundursa, UVB şüaları atmosferdə səpələnir və dəriyə çatmır. Güclü yağış buludları isə ultrabənövşəyi şüaları demək olar ki, tamamilə bloklayır.
Dərinin qaralması da bu prosesə təsir göstərir. Günəş altında dəri melanin adlı piqment ifraz edir. Bu maddə dərini yanıqlardan qoruyur və ultrabənövşəyi şüaların bir hissəsini bloklayır. Buna görə də dəri nə qədər tünd olarsa, D3 vitamininin sintezi bir o qədər zəifləyir.
Güclü qaralma vasitəsilə böyük D vitamini ehtiyatı toplamaq mümkün deyil. Hətta 7-10 günlük günəşli məzuniyyət belə orqanizmdə cəmi bir neçə həftəlik ehtiyat yarada bilər.
Qış aylarında yalnız günəş vasitəsilə gündəlik D vitamini normasını qarşılamaq üçün açıq üz və əllərlə şaxtalı havada 6 saatdan çox gəzmək lazımdır. Bu isə həm çətin, həm də səmərəsizdir.
Beləliklə, yay aylarında günəş altında qalmaqla bütün qış üçün kifayət edəcək D vitamini ehtiyatı toplamaq mümkün deyil. Bu hallarda həkim məsləhəti ilə vitamin preparatları və xüsusi qida əlavələri köməyə gələ bilər.
Sağlamlıq D vitaminini almaq üçün nə etmək lazımdırMənbə: lent.az